toprak ana / Cengiz Aytmatov

Toprak ana kitabı cengiz Aytmatov un okuduğum üçüncü kitabı. Daha önce gün olur asra bedel ve ismini hatırlayamadığım bir kitabını okumuştum. Çok önceleri okumuştum. Gün olur asra bedel güzeldi ama biraz sıkılmıştım okurken. Bazı yerlerde çok durağanlaşıyordu kitap. Ama hikayesi çok etkileyiciydi.

Toprak ana kitabını dün bitirdim okumayı. Yaklaşık iki haftada okudum yanılmıyorsam. Kitabın hacmi yaklaşık bi 140 sayfa civarı. Çok beğendim kitabı en basit tabirle. Hatta bir başyapıt olabilir. Hikayesi çok etkileyici, kitaptaki ana nın toprak ana ile diyalogları çok etkileyici. Romandaki kişiler, olaylar, olayların anlatılış şekli, sırası falan oldukça çarpıcı. Gün olur asra bedeldeki sıkılmam bu kitapta hiç olmadı. Hatta çok sade geçmiş bazı kısımları bile diyebilirim. Daha uzatılabilirdi belki. Herşey çok yerli yerinde anlatılmış romanda. Roman diyorum ama romanla hikaye arasında duruyor diyebiliriz galiba. Gün olur asra bedeli okuyunca Aytmatov a karşı bi acaba oluşmuştu zihnimde. Yani üslubu biraz sıkıcı mı. Bana hitap etmiyor mu acaba gibi düşünmüştüm. Ama geçen gün kitapçıda toprak ana kitabını görüp alıp okumamla bu düşüncem tamamen değişti. Bir edebiyatçı arkadaşımla Aytmatov üzerine konuşurken Türklerin Dostoyevski si denilebilir demişti. Dostoyevski seviyesinde bir yazar demişti. Haklı. Bence de öyle kaliteli bir yazar. Cemile kitabını ve karla ilgili bir kitabını özellikle tavsiye etti arkadaşım, onlarada sırayla bakacağız inşallah vakit oldukça.

Kitaptaki kişiler evin babası suvankul, ana,  evlatlar Kasım, maysalbek, caynak, Kasım ın eşi Aliman, komşu ayşe teyze, Ayşe teyzenin oğlu Bektaş. İkinci Dünya Savaşı yıllarını anlatan bir kitap. Köyde geçiyor olaylar. Aslında bu bilgileri google dan herhangi bi özet sitesinden de bulabilirsiniz. Ben kitapta sevdiğim şeylerden bahsedeyim, beğendiğim, dikkatimi çeken kısımlarından. Mesela kişiler çok gerçekçi geldi. Yani öyleki roman gerçek olabilecek kadar gerçekti. Günübirlik hayatı anlatırken aynı zamanda  arka planda devam eden olayları aktarması ve bunu ustalıkla yapması, bu arka plan olgusunu roman boyunca hep diri tutması kitapta beni etkileyen hususlardandı.

Kitaptaki kişilerin çoğunun çalışkan, vatansever güzel insanlar olması, iyiliği ön plana çıkarıp anlatma bakımından güzeldi. İnsanlar arası ilişkilerdeki çıkan pürüzlerde onları da anlayışla karşılaması güzeldi. Merakın, hep had safhada olması kitabın okunurluğunu hızlandıran ve su gibi okumanızı sağlayan sebeplerden. Yani dün 65. Sayfadan aldım ve romanı okuyup bitirdim. Geç vakit olmasına rağmen. İlk kısımlarda biraz aylaklık yapmıştım. Kitabı gittiğim nerdeyse heryere götürmeme rağmen açıp okumamıştım. Yani demem o ki aslında bir günde okunabilir. Ama böyle güzel kitapları bir günde okuyup tüketmek istemiyorum işin aslı. Biraz süreye yaymam birazda bu yüzden.

Birde kitapta sevinçler ve hüzünler, öyle yerden yakalıyor ki Aytmatov, oradaki olayı net olarak görüyorsunuz ve anlıyorsunuz. Bazı yerlerinde gözlerimin dolduğu doğrudur. Savaş kaçınılmaz olarak geliyor. Evlere ocaklara ateşler düşüyor. kazanılan zaferler yiğitlerin sayesinde oluyor, ve tarihin sayı olarak belirttiği askerler, hepsi birer ana kuzusu aslında. Hepsinin bir evi, bir işi, bakması gereken onca şeyi varken, savaş çıktığında mecburen bırakıp gidiyorlar. Ve belki de geriye dönemiyorlar. Ama aynı zamanda o askerler vatan için ölüme seve seve göğsünü gererek gidiyorlar. Kalanlarda içinde sızısı ama kutsal bir amaç için gittiğini bilerek ayakta duruyorlar.

Kitapta savaşta olan bir ülkenin cephe gerisindeki yaşamını görüyoruz. Savaştan önceki, savaş taki ve savaştan sonraki yaşamını usta bir yazarın kaleminden okuyoruz. Ne kadar ütopik olsada, savaşların durması dileğiyle.

image

Advertisements

3 Comments

Add yours →

  1. Gün olur asra beden harikaydı ben çok zevk alarak okumuştum biraz tabi bazı yerlerinde bunalmıştım oda uzunluğundan falan oldu durağan geçti bazı bölümleri.Bu kitabı da en kısa sürede edinmem lazım hele ki bu yorumdan sonra

    Liked by 2 people

  2. Cengiz aytmatov şans eseri tanıştığım gün olur asra bedel derken kitapları peşpeşe geldi

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: